เลือกระบบ
Wet Scrubber หรือถ่านกัมมันต์? เลือกให้ถูกตามชนิดมลพิษ
ทั้งสองระบบบำบัดอากาศได้ แต่ใช้หลักการคนละแบบ ถ้าเลือกผิดก็เท่ากับต้องจ่ายเงินสองรอบ คำถามแรกจึงไม่ใช่ "แบบไหนดีกว่ากัน" แต่คือ "มลพิษของเราคืออะไร"
หลักการสองแบบที่ต่างกัน
- Wet Scrubber ใช้การดูดซึม (Absorption) สารเข้าไปอยู่ "ใน" ของเหลว ด้วยการละลายหรือทำปฏิกิริยาเคมี และยังใช้หยดน้ำจับฝุ่นได้ด้วย
- ถ่านกัมมันต์ใช้การดูดซับ (Adsorption) โมเลกุลของก๊าซหรือไอไปเกาะอยู่ "บนผิว" ของแข็ง ส่วนใหญ่เป็นกระบวนการทางกายภาพที่ย้อนกลับได้ ถ่านจึงรับสารได้จำกัด และต้องเปลี่ยนเมื่อเต็ม
เทียบตามชนิดมลพิษ
| ชนิดมลพิษ | Wet Scrubber | ถ่านกัมมันต์ |
|---|---|---|
| ฝุ่นทั่วไป | ใช้ได้ เลือกแบบตามขนาดอนุภาค | ไม่เหมาะ ฝุ่นจะอุดเบดถ่าน |
| ฝุ่นหรือฟูมในอากาศร้อน ชื้น เหนียว หรือเสี่ยงระเบิด | เหมาะ | ไม่เหมาะ |
| ละอองของเหลว (Mist) | ใช้ได้กับหลายชนิด | ไม่ใช่หน้าที่ของถ่าน ละอองทำให้เบดอุด |
| ก๊าซที่ละลายน้ำได้ดี หรือทำปฏิกิริยากับสารเคมีได้ | เหมาะ ใช้หอบรรจุมีเดียกับสารละลายที่เหมาะสม | พิจารณาเป็นรายสาร |
| ไอระเหยหรือก๊าซที่ไม่ละลายน้ำ | จับได้น้อย | เหมาะ ถ้าสารนั้นเกาะผิวถ่านได้ดี |
| อากาศที่มีทั้งอนุภาคและก๊าซ | ใช้เป็นตัวแรกได้ | ใช้ต่อท้าย หลังกำจัดอนุภาคแล้ว |
อากาศมีหลายอย่างปนกัน ใช้ต่อกันแบบอนุกรม
อากาศเสียจากโรงงานส่วนใหญ่ไม่ได้มีสารเพียงชนิดเดียว เมื่อมีทั้งอนุภาคและก๊าซ มักต้องใช้อุปกรณ์หลายตัวต่อกัน หลักสำคัญคือ กำจัดอนุภาคและละอองก่อนเข้าถังถ่าน เพราะอนุภาคของแข็งทำให้อุปกรณ์ดูดซับอุดตัน และถ่านจะหมดสภาพเร็วกว่าที่ควร
เรื่องอื่นที่ต้องคิดประกอบ
| เรื่อง | Wet Scrubber | ถ่านกัมมันต์ |
|---|---|---|
| ของเสียที่ต้องจัดการ | น้ำทิ้งและตะกอน | ถ่านที่ใช้แล้ว |
| พลังงาน | พัดลมและปั๊มน้ำ | พัดลม |
| อากาศร้อน ชื้น | รับได้ดี และช่วยลดอุณหภูมิ | ไอน้ำที่กลั่นตัวทำให้เบดอุด |
| งานดูแลประจำ | คุมคุณภาพน้ำ ระบายทิ้ง เติมน้ำ ล้าง Demister | ตรวจวัดทางออก และเปลี่ยนถ่านตามรอบ |
ทั้งน้ำทิ้ง ตะกอน และถ่านที่ใช้แล้ว ควรถือว่าอาจเป็นของเสียอันตรายจนกว่าจะตรวจพิสูจน์แล้ว
ข้อมูลที่ต้องมีก่อนเลือก
- ในอากาศเสียมีสารเคมีอะไรบ้าง
- ความเข้มข้นของแต่ละสาร
- ขนาดอนุภาค ถ้ามีฝุ่นหรือละออง
- ปริมาณลม อุณหภูมิ และความชื้น
สามข้อแรกสำคัญที่สุดในการเลือกอุปกรณ์บำบัด แค่คำว่า "กลิ่นเหม็น" หรือ "ควัน" ยังไม่พอ เพราะสารต่างชนิดกันอาจต้องใช้วิธีบำบัดต่างกัน
เมื่อทั้งสองแบบยังไม่ใช่คำตอบ
บางกรณีต้องใช้เทคโนโลยีอื่น เช่น ระบบออกซิเดชันด้วยความร้อนหรือด้วยตัวเร่งปฏิกิริยา สำหรับไอระเหยของสารอินทรีย์ หรือระบบกรองชีวภาพ (Biofilter) สำหรับกลิ่นจากแอมโมเนียและไฮโดรเจนซัลไฟด์ ซึ่งก็ต้องเริ่มเลือกจากข้อมูลสารจริงเช่นกัน